وقتی وارد مبحث آموزش آنلاین می شویم، یکی از واژه هائی که زیاد با آن برخورد می کنیم، LMS است. LMS مخفف کلمات Learning Management System به معنای (سیستم مدیریت فراگیری) می باشد.
LMS در واقع نوعی نرم افزار مدیریت محتوای سایت است. ممکن است با نرم افزار های مدیریت محتوائی مانند Php nuke و Movable type آشنا باشید.

ما برای این که راحت تر بتوانیم محتویات سایتمان را مدیریت کنیم و آن را به روز رسانی کنیم، از این گونه نرم افزار های کمک می گیریم. این نرم افزار های مدیریت محتوا به طور کلی ، CMS (Content Management System ) نامیده می شوند.
LMS ها نیز گونه ای از این نرم افزارها هستند. با این تفاوت که CMS کاربرد عام دارد و LMS کاربرد خاص. ما از LMS ها برای راه اندازی و مدیریت سایت های آموزشی استفاده می کنیم. می دانید که اگر بخواهیم یک سایت داشته باشیم، باید صفحات آن را یا با نرم افزارهای طراحی وب ( مثل FrontPage و Dream weaver ) طراحی کنیم و یا با زبان های برنامه نویسی تحت وب ( مثل ASP و PHP ) . اما اگر یک بار ، یک نرم افزار مدیریت آموزش روی سایتمان نصب کنیم، دیگر احتیاج چندانی به ابزار های قبلی نداریم. نرم افزارهای مدیریت آموزش معمولا همه امکاناتی را که در یک سایت آموزشی باید باشد، دارند. برای مثال به کمک یک LMS شما می توانید

به عناون مدیر سایت:
- دانش آموزان را ثبت نام کنید ، به هریک نام کاربری و کلمه عبور جداگانه اختصاص دهید و درس های آنها را تعین کنید.
- معلمان جدید را ثبت کنید ، به هریک نام کاربری و کلمه عبور جداگانه اختصاص دهید و کلاس های آنها را مشخص کنید.
- بر ورود و خروج دانش آموزان ثبت نام شده ، نظارت داشته باشید. یعنی بدانید هریک از فراگیران چه زمانی و در چه ساعاتی وارد سایت شده و کدام درس ها را گذرانده است.
- رشته ها و درس های مختلفی ایجاد کنید ، معلم و شاگردان هر درس را مشخص کنید، سطح دسترسی معلمان و شاگردان به هر درس را تعین کنید.
- گزارش نهائی هر کلاس را از معلمان یا از خود سیستم دریافت کنید و تصمیم گیری نمائید.
- آمار کلی همه فعالیت های سایت را دریافت و تحلیل کنید.
- و بسیاری کارهای دیگر که در راستای آموزش آنلاین انجام آنها لازم است
بعنوان معلم :
- بدون آشنائی با طراحی وب، درس های خود را روی اینترنت قرار دهید
- تمرین های مربوط به هر درس را طراحی کنید و آنها را روی سایت قرار دهید.
- امتحان های تستی طراحی کنید و جواب های صحیح و غلط را مشخص کنید. سیستم بطور آنلاین از دانش آموزانتان امتحان می گیرد و نمره آنها را مشخص می کند. همچنین میزان پیشرفت آنها و جایگاهشان نسبت به بقیه شاگردان را.
- بر ورود و خروج دانش آموزان ثبت نام شده ، نظارت داشته باشید. یعنی بدانید هریک از فراگیران چه زمانی و در چه ساعاتی وارد سایت شده و کدام درس ها را گذرانده است.
- در کلاس های آنلاین شرکت و تدریس کنید.
- در انجمن های سایت ، اشکالات شاگردان را پاسخ دهید.
- . . .
بعنوان شاگرد:
- در کلاس های دلخواهتان ثبت نام کنید ( با توجه به سیاست مدیر سایت )
- درس های مورد نظر را با فرمت های مختلف دریافت کنید.
- تمرین های مربوط به هر درس را برای بازبینی معلم روی سایت قرار دهید.
- در کلاس های آنلاین با حضور معلم و بقیه شاگردان شرکت کنید.
- در انجمن های سایت ، اشکالات خود را مطرح کنید و جواب بگیرید.
- . . .
البته این امکانات، تنها بخشی از امکانات موجود در سیستم های مدیریت آموزش است. همه سیستم ها نیز کارائی مشابهی ندارند. هریک نسبت به بقیه نقاط قوت و ضعفی دارد. در مورد امکانات و قوت و ضعف های این نرم افزار ها در آینده بیشتر خواهم نوشت.
و اما . یک نرم افزار مدیریت آموزش، چقدر در موفقیت آموزش آنلاین سهم دارد؟ باید گفت در بهترین حالت 20 درصد. اگر کارا ترین نرم افزار LMS را هم داشته باشید، بدون محتوای آموزشی مناسب هیچ موفقیتی نخواهید داشت. یک سایت آموزش آنلاین، بدون LMS ممکن است تا میزان زیادی در رسیدن به اهداف خود موفق باشد. ولی بدون محتوای آموزشی مناسب، مطمئن باشید که کوچک ترین موفقیتی نخواهد داشت. برای داشتن محتوای آموزش مناسبی که بتوان تحت وب ارائه کرد، شرایط و مهارت های خاصی لازم است که در یادداشت های آینده به آنها خواهیم پرداخت.

مرجع : پايگاه تخصصي نرم افزار ايران